HANGİ ADLİYEDE DAVA AÇMAM LAZIM?

 

Açmak istediğiniz bir davayı hangi adliyede yer alan mahkemede açmanız gerektiğini düzenleyen kurallara “mahkemelerin yetkisi” denir.

Birkaç istisna hariç yanlış yerde dava açmak kendiliğinden davanızın reddedilmesine sebep olmaz. Yanlış yerde dava açıldıysa “Yetki itirazı” denilen itiraz taraflarca yapılmalıdır.

Taşınmaz ile ilgili davalar ve idari davalarda dava mutlaka doğru yerdeki mahkemede açılmalıdır. Aksi halde davanız kesin yetkisizlik sebebiyle görülmez ve sürecin uzamasına sebebiyet verirsiniz.

 

ADLİ YARGIDA MAHKEMELERİN YETKİSİ. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNİN YETKİLERİ VE SULH HUKUK MAHKEMESİNİN YETKİLERİ NELERDİR?

Kural olarak genel yetkili mahkeme davalının yerleşim yerinde yer alan mahkemedir. Yani siz Ankara’da oturuyorsanız fakat dava açmak istediğiniz kişi İstanbul’da oturuyorsa, davanızı İstanbul mahkemelerinde açmalısınız. Genel kural bu olmasına rağmen bunun bazı istisnaları mevcuttur. Bu istisnalar genelde Aile mahkemelerinde, Tüketici mahkemelerinde ve taşınmaz (ev, arsa, tarla vs.) davalarında görülmektedir.

Türkiye’de yer alan bütün mahkemeleri Hakimler ve Savcılar kurulunun buradaki linkte yer alan rehberinde bulabilirsiniz.

Mahkemelerin yetkisi

Bir şirkete veya tüzel kişiye dava açmak istiyorsanız bu şirket veya tüzel kişinin yerleşim yerinde dava açmalısınız.

Eğer birden fazla kişi veya kuruma dava açmak istiyorsanız bunlardan birinin yerleşim yerinde dava açabilirsiniz.

Dava açmak istediğiniz kişi yurtdışında yaşıyorsa bu kişinin Türkiye’de sıklıkla oturduğu yerde dava açılır. Eğer böyle bir yer yoksa dava konusu eşyanın, malın bulunduğu yerde de dava açabilirsiniz.

Miras hukukundan kaynaklanan davalar ölen kişinin son yaşadığı yerdeki mahkemede açılmalıdır. Eğer miras kalan bir mal, eşya hakkında dava açılacaksa miras bırakanın öldüğü zaman bu eşyanın bulunduğu yerde de dava açılabilir.

Taşınmaza ilişkin davalarda, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir! Birden fazla farklı yerde taşınmaz hakkında dava açılacaksa bu taşınmazlardan birinin bulunduğu yerde dava açılabilir. Taşınmaz kavramına her türlü ev, arsa, arazi ve tarla girmektedir.

Haksız fiilden doğan bir dava açmak istiyorsanız, bu eylemin gerçekleştiği yerde de dava açabilirsiniz. Haksız fiil kavramına her türlü trafik kazası, yaralama, öldürme, hırsızlık, yağma girmektedir.

 

AİLE MAHKEMESİNİN YETKİ ALANI NERESİDİR?

Boşanma davası, davalı eşin yaşadığı mahkemede açılabilir. Ayrıca eşlerin son 6 ay birlikte oturdukları yerleşim yerindeki mahkemede yetkilidir.

 

TÜKETİCİ MAHKEMELERİNİN YETKİSİ

Tüketici mahkemelerinde açılacak davalar sadece davalının yerleşim yerinde açılmaz. Ayrıca tüketicinin yaşadığı yerdeki mahkemede de açılabilir.

 

İDARİ DAVALARDA YETKİ KURALLARI NELERDİR?

İdari davalarda kural olarak genel yetkili mahkeme idari işlemi gerçekleştiren kurumun bulunduğu yerdeki idari yargı mahkemesidir. Bu yetki kuralı idare mahkemeleri ve vergi mahkemeleri için uygulanmaktadır.

Eğer bir kamu görevlisi nakil ve atama işlemine ilişkin dava açmak istiyorsa yetkili mahkeme kamu görevlisinin son görev yaptığı yer veya yeni atandığı yer mahkemesidir. Yani İstanbul’dan Antalya’ya atanan bir memur bu atama işlemine ilişkin davasını İstanbul veya Antalya idare mahkemesinde açabilir.