Dava açmak, haksızlığa uğradığını düşünen bir kişinin, mahkeme huzurunda bu hakkını talep etmesidir.

 

 

Burada anlatılan adımları takip eden herkes dava açabilecektir. Öncelikle şunu bilmenizde yarar görüyoruz; her ne kadar bu adımları takip ederek dava açabilecek olsanız da en ufak bir hata ciddi hak kayıplarına yol açabilir. Bunun önüne geçmek için mutlaka bir avukat ile çalışmanızı tavsiye ediyoruz.

 

Dava açmak için bilmeniz gerekenler şunlardır:

 

  1. Ne tür dava açmam lazım? Hangi mahkemede dava açmalıyım?
  2. Dava dilekçesi nasıl yazılır?
  3. Dava dilekçesi nereye verilir? Dava masrafları nelerdir?

 

Dava açmak için bilmeniz gerekenler

 

NE TÜR DAVA AÇMAM LAZIM? HANGİ MAHKEMEDE DAVA AÇMALIYIM?

 

Dava açmak için bilmeniz gerekenler listesinin en başında bu sorunun cevabı yer almaktadır.

 

Türk hukuk sisteminde yaygın olarak 3 dava türü bilinmektedir. Hukuk davası, ceza davası ve idari dava. Bireysel olarak ceza davası açma imkanı olmadığından bunu yazımıza dahil etmiyoruz. Bunun yanında uygulaması çok az olan Anayasa yargısı, Danıştay’ın ilk derece mahkemesi sıfatı ile baktığı davalar mutlaka bir avukat ile takip edilmesi gerektiğinden bu iki dava türünü de dahil etmedik. Sonuç olarak bu yazımızda hukuk davası ve idari dava açmak isteyen takipçilerimiz sorularının cevabını bulabilecektir.

 

ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ NEDİR? ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ HANGİ DAVALARA BAKAR?

 

Asliye hukuk mahkemesi dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkemedir.

 

Asliye hukuk mahkemesi diğer hukuk mahkemelerinin görevine girmeyen bütün davalara bakar. Bu sebeple açmak istediğiniz dava sulh hukuk mahkemesi, Aile mahkemesi, Ticaret mahkemesinin görevine girmiyorsa davanızı asliye hukuk mahkemesinde açmalısınız. Öncelikle açmak istediğiniz davanın diğer mahkemelerin görevi olup olmadığını incelemeniz gerekmektedir.

 

Genel olarak Asliye hukuk mahkemesi görevleri şu tür davalardır:

 

  • Alacak davası
  • Tapu iptal ve tescil davası
  • Haksız işgal davası
  • Zilyetliğin tespitine ilişkin davalar
  • Menfi tespit ve istirdat davası
  • Tapuya şerh verilmesi veya şerhin kaldırılması davası
  • Maddi manevi tazminat davası
  • Mirastan mal kaçırma davası
  • İtirazın iptali davası
  • Kamulaştırmasız el atma davası
  • Ad ve soyadı değişikliği ile nüfus kaydının düzeltilmesine dair davalar
  • Mirasta tenkis davası
  • Vasiyetnamenin iptali davası
  • Miras sözleşmesinin iptali
  • Mirasçılıktan çıkarma veya çıkarmanın iptali davası

 

SULH HUKUK MAHKEMESİ NEDİR? SULH HUKUK MAHKEMESİ HANGİ DAVALARA BAKAR?

 

Sulh hukuk mahkemesi her adliyede bulunması mecbur olan temel iki hukuk mahkemesinden birisidir.

 

Sulh hukuk mahkemesi neye bakar sorusunun cevabı kanunda tek tek yazılmıştır. Bu mahkemeler kanunda yazan davalardan başka bir davaya bakamazlar. Açmak istediğiniz davanın sulh hukuk mahkemesi görevleri arasına girip girmediğini öğrenmeniz gerekmektedir. Eğer görevleri arasında sayılmışsa sulh hukuk mahkemesinde davanızı açmalısınız. Eğer davanız bu davalardan biri değilse Asliye hukuk veya ihtisas mahkemelerinden birinde açmalısınız.

 

 

Sulh hukuk mahkemesi görevleri genel olarak şunlardır:

 

  • Kiralananın tahliyesi davası
  • Kira ilişkisinden kaynaklanan tespit davası
  • Kira bedelinin uyarlanması davası
  • Kira sözleşmesinin iptali
  • Kat mülkiyetinden kaynaklanan davalar
  • İzale-i şüyu (ortaklığın giderilmesi) davası
  • Miras ortaklığına temsilci atanması
  • Mirasçılık belgesinin iptali
  • Mirasın reddi davası
  • Terekenin borca batık olduğunun tespiti davası
  • Vasi atanması veya vasinin görevinden çekilmesi davası
  • Vasiyetnamenin açılması
  • Zilyetliğin tespiti ve korunması davası
  • Çocuk mallarının korunması davası

 

İHTİSAS MAHKEMELERİ NEDİR?

 

İhtisas mahkemeleri, özel bir hukuk dalında yer alan davalara bakan mahkemelerdir. En çok bilinen ihtisas mahkemeleri; Aile mahkemesi, Ticaret mahkemesi ve Tüketici mahkemesidir.

 

İhtisas mahkemeleri her yerde kurulmaz. Nüfusun yoğun olduğu şehirlerde ihtiyaca göre bulunurlar. Açmak istediğiniz davanın ihtisas mahkemelerinin görevine girip girmediğini öğrenmek için aşağıda yer alan üç başlığı da dikkatlice okuyunuz. Yanlış mahkemede dava açarsanız hak kaybına uğrayabilirsiniz.

 

AİLE MAHKEMESİ NEDİR? AİLE MAHKEMESİ HANGİ DAVALARA BAKAR?

 

Aile mahkemesi hakimler savcılar kurulu tarafından, aile mahkemeleri kanunu ile kurulur. Her şehir merkezinde en az bir aile mahkemesi bulunur.

 

Aile mahkemesi bilindiği üzere boşanma davalarına bakan mahkemedir. Bunun dışında aile hukukundan kaynaklanan davalara bakmakla görevli mahkemedir. Aile mahkemesi olmayan yerlerde görevli mahkeme Asliye hukuk mahkemesidir. Yani dava açmanız gereken adliyede aile mahkemesi yoksa Asliye hukuk mahkemesinde dava açmalısınız.

 

 

Aile mahkemesinin bakmakla görevli olduğu davalar şunlardır:

 

  • Boşanma davası
  • Nişanın bozulması nedeniyle maddi ve manevi tazminat davası
  • Boşanan kadının bekleme müddetinin (iddet müddeti) kaldırılması
  • Boşanma protokolünün uygulanmasından kaynaklanan davalar
  • Evlenmenin butlanı veya iptali davası,
  • Yaş küçüklüğü, gaiplik, kısıtlılık davaları
  • Boşanma davasıyla birlikte veya boşanmadan sonra açılan maddi ve manevi tazminat davaları
  • Nafaka davaları
  • Çocuğun velayeti veya velayetin değiştirilmesi davası
  • Boşanmada mal paylaşımı davası
  • Aile konutu şerhi konulması veya şerhin kaldırılması davası
  • Babalık davası, soy bağına itiraz ve iptal davası, soy bağının reddi davası
  • Evlat edinme ve evlatlık ilişkisinin kaldırılması davası
  • Terk ihtarı gönderilmesi
  • Vesayet davası

 

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ NEDİR? TİCARET MAHKEMESİ HANGİ DAVALARA BAKAR?

 

Asliye ticaret mahkemesi ticaret kanunu tarafından özel olarak kurulmuş, ticari niteliği olan davalara bakmakla görevli bir ihtisas mahkemesidir. Ticaret mahkemesi görev alanı şu iki başlık altında sayılır.

 

  1. Davacı ve davalı taraf tacir ise ve dava ticari bir uyuşmazlıktan kaynaklanıyorsa.
  2. Ticaret kanununda özel olarak sayılan davalar.

 

Özel olarak şunu belirtelim; çek ve senet ile ilgili dava açmak istiyorsanız Asliye ticaret mahkemesinde dava açmalısınız. Çünkü kambiyo senedi denilen kıymetli evraklar ticaret kanununda düzenlenmiştir ve ticaret mahkemesi görev alanı kapsamında kalmaktadır.

 

Ticaret mahkemesi ile ilgili dikkat etmeniz gereken diğer bir nokta da şudur: Davanın taraflarından birisi ticari bir işletme, diğeri tüketici ise dava tüketici mahkemesinde görülür. Eğer bir bankaya, şirkete, mağazaya, firmaya dava açmak istiyorsanız davanızın tüketici mahkemesinde görülmesi gerekebilir. Bunun için tüketici mahkemesinin görevleri adlı başlığı okuyunuz.

 

Asliye ticaret mahkemesi görevleri genel olarak şunlardır:

 

  • Ticari işlerden kaynaklanan her türlü alacak davaları
  • Çek iptali davası
  • İflas ve iflasın ertelenmesi davası
  • Ticari nitelikte menfi tespit, istirdat ve itirazın iptali davası
  • Ticari iş olması nedeniyle her türlü tazminat davası
  • Sigorta hukuku ilgili davalar
  • Ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları ile ilgili hükümler gereği açılacak davalar

 

TÜKETİCİ MAHKEMESİ NEDİR? TÜKETİCİ HAKLARI MAHKEMESİ HANGİ DAVALARA BAKAR?

 

Tüketici mahkemesi, Tüketici kanunu ile kurulmuş ve tüketiciler tarafından açılan davalara bakmakla görevli özel mahkemedir.

 

Açmak istediğiniz dava tüketici mahkemesinin görevine giriyor ve dava açmanız gereken yerde tüketici mahkemesi yoksa asliye hukuk mahkemesinde dava açmalısınız. Tüketici hakları mahkemesi başvuru usulü tüketici haklarının korunmasına dair kanunda düzenlenmiştir.

 

 

 

Öncelikle tüketici ne demek onu açıklamalıyız. Kanuna göre tüketici ticari ve mesleki amaçlarla hareket etmeyen kişidir. Yani satın aldığınız bir mal veya hizmeti ticari veya mesleki amaçlarla kullanmıyorsanız tüketici olarak kabul edilirsiniz. Kendisi hakkında dava açmak istediğiniz kişi de bir tacirse, yani firma, şirket, mağaza vs. ise tüketici mahkemesinde dava açmalısınız.

 

Toparlayacak olursak;

 

  1. Satın aldığınız mal veya hizmeti ticari ve mesleki amaçlarla kullanmıyorsanız
  2. Bir tacirden, yani şirket, mağaza, firma, müteahhitten, mal veya hizmet satın aldıysanız

 

davanız tüketici mahkemesi yetki alanına girmektedir ve tüketici mahkemesinde dava açmalısınız.

 

Tüketici mahkemesi başvuru usulü ile ilgili olarak bilmeniz gereken en önemli husus şudur: Belli miktarın altında kalan uyuşmazlıklar için tüketici mahkemesinde dava açamazsınız. Bunu yerine tüketici hakem heyetine başvurmanız gerekmektedir. 2019 yılı için açmak istediğiniz dava miktarı 5 bin 650 Türk Liradan düşükse tüketici hakem heyetine başvurmanız gerekmektedir. Tüketici hakem heyetine başvurularda parasal sınırları gösteren karar için ticaret bakanlığı sitesine bakabilirsiniz.

 

İDARİ YARGININ GÖREV ALANINA GİREN DAVALAR

 

İdari yargı, adli yargıdan ayrı olarak kurulmuş bir yargı koludur. İdarenin eylem ve işlemlerine karşı açılan bütün davalara bakmakla görevli mahkemeler idari yargıda görev yapar.

 

İdari yargının görev alanına giren davalarda davalı her zaman idare olmalıdır. Kamu kurumu olmayan bir kişi veya kuruma idare mahkemesinde dava açılamaz. Bu sebeple dava açmak istediğiniz kişi kamu kurumu değilse idari yargı mahkemelerinde dava açamazsınız.

 

İdare yargıda tam yargı ve iptal davası olmak üzere iki farklı dava açılabilir. İptal davası, idare organları tarafından yapılan bir işlemin iptali ve eski hale getirilmesi amacıyla açılan davaları ifade eder. Tam yargı davası ise, iptal davası dışında kalan bütün davaları ifade eder. Buna idareye karşı açılan tazminat davaları da dahildir. Her iki davayı aynı anda açabileceğiniz gibi önce iptal davası (eğer gerekiyorsa) sonra tam yargı davası da açabilirsiniz.

 

Bu sebeple:

 

  1. İdarenin yaptığı bir işlemi iptal ettirmek istiyorsanız idari yargıda iptal davası açmalısınız.
  2. İdarenin işlemlerinden dolayı zarar uğradığınızı düşünüyorsanız idare mahkemesinde tam yargı davası açmalısınız.

 

Burada dikkat etmeniz gereken önemli bir husus işe şudur: İdareye karşı açacağınız her dava idare mahkemesinde görülmez. Herhangi bir kamu kurumu ile yaşadığınız uyuşmazlık adli yargının görev alanına girebilir. Mesela kamu kurumları ile imzalanan kira sözleşmesi, abonelik sözleşmesi gibi doğrudan “idare” kavramı ile ilgisi bulunmayan davalar adli yargı görev alanına girmektedir.

 

İdari yargıda doğrudan dava açılabilecek üç mahkeme bulunmaktadır. Bunlar;

 

  1. İdare mahkemesi
  2. Vergi mahkemesi
  3. Danıştay (çok az durumda doğrudan dava açılır)

 

Eğer davanızın idari yargıda görülmesi gerektiğine kanaat getirdiyseniz bu mahkemelerden birinde dava açmalısınız. Şimdi İdare mahkemesi ve Vergi mahkemesi görevleri nedir başlıklı yazılarımızı okuyarak fikir sahibi olabilirsiniz.

 

İDARE MAHKEMESİ NEDİR? İDARE MAHKEMESİ HANGİ DAVALARA BAKAR?

 

İdare mahkemesi, idarenin eylem ve işlemlerine karşı açılan tam yargı ve iptal davalarına bakmakla görevli genel mahkemedir. Vergi mahkemesi ve Danıştay’da açılması gereken davalar hariç bütün idari yargı davaları idare mahkemesinde açılmalıdır. İdare mahkemesi kararları bütün kamu kurumları için bağlayıcı niteliktedir ve kararlar uygulanmalıdır. Ayrıca idare mahkemesi tarafından yürütmeyi durdurma kararı verilebilir.

 

Yukarıda saydığımız tam yargı ve iptal davaları idare mahkemelerinin temel görevleridir.

 

İdare mahkemesinin görev alanına giren davalar aşağıdaki gibidir:

 

  1. İdari işlemin iptali
    • Devlet memurunun tayin, terfi, yer değiştirme cezası, disiplin cezası işlemlerinin iptali
    • Kamu kurumları tarafından düzenlenen ihalenin iptali
    • Kamu kurumlarının düzenleyici işlemlerinin iptali
    • Kamulaştırmanın iptali davaları
  2. Tam yargı davaları
    • İdareye karşı açılan her türlü tazminat davası, idarenin işlemlerinden kaynaklanan her türlü zararın giderilmesi için açılan davalar, idare araçlarının meydana yaptığı kazalardan kaynaklı tazminat davaları
    • İptal davası dışında kalan bütün davalar

 

İdare mahkemesi dava açma süresi farklıdır ve çok önemlidir. Sürenin geçirilmesi halinde bir daha dava açamayabilirsiniz.

 

VERGİ MAHKEMESİ NEDİR? VERGİ MAHKEMESİNİN GÖREVLERİ NELERDİR?

 

Vergi mahkemesi, idari yargı kolunda kurulmuş özel yetkili mahkemedir. İdare tarafından vergi hukuku ile ilgili yapılmış işlemlerin iptaline ve düzeltilmesine ilişkin davalara bakmakla görevli mahkemedir.

 

İdare tarafından kesilen vergi cezasının iptali için vergi mahkemesinde dava açılması gerekmektedir. Ayrıca belediye ve diğer kamu kurumları tarafından vergi, harç ve cezaları ile ilgili konulan düzenleyici işlemlere ilişkin iptal davalarına bakmakla görevlidir.  Vergi mahkemesi kararları idare organları için bağlayıcıdır ve kesinleşmiş olan vergi mahkemesi kararları idare tarafından uygulanmak zorundadır.

 

Açmak istediğiniz dava herhangi bir vergi uyuşmazlığı ile ilgiliyse vergi mahkemesinde dava açmalısınız. Vergi mahkemesi dava açma süresi adli yargıdan farklıdır. Süreyi kaçırmanız ciddi hak kaybına uğramanıza sebep olabilir. Bu sebeple bir kamu kurumunun vergi işlemleri ile ilgili bir yanlışlık yaptığını düşünüyorsanız hızlı hareket etmelisiniz.

 

HANGİ ADLİYEDE DAVA AÇMAM LAZIM?

 

Açmak istediğiniz bir davayı hangi adliyede yer alan mahkemede açmanız gerektiğini düzenleyen kurallara “mahkemelerin yetkisi” denir. Bu sorunun cevabı dava açmak istediğiniz mahkemeye ve davanın konusuna göre değişmektedir.

 

ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNİN YETKİLERİ VE SULH HUKUK MAHKEMESİNİN YETKİLERİ NELERDİR?

 

Kural olarak genel yetkili mahkeme davalının yerleşim yerinde yer alan mahkemedir. Yani siz Ankara’da oturuyorsanız fakat dava açmak istediğiniz kişi İstanbul’da oturuyorsa, davanızı İstanbul mahkemelerinde açmalısınız. Genel kural bu olmasına rağmen bunun bazı istisnaları mevcuttur. Bu istisnalar genelde Aile mahkemelerinde, Tüketici mahkemelerinde ve taşınmaz (ev, arsa, tarla vs.) davalarında görülmektedir.

 

Bir şirkete veya tüzel kişiye dava açmak istiyorsanız bu şirket veya tüzel kişinin yerleşim yerinde dava açmalısınız.

 

Eğer birden fazla kişi veya kuruma dava açmak istiyorsanız bunlardan birinin yerleşim yerinde dava açabilirsiniz.

 

Dava açmak istediğiniz kişi yurtdışında yaşıyorsa bu kişinin Türkiye’de sıklıkla oturduğu yerde dava açılır. Eğer böyle bir yer yoksa dava konusu eşyanın, malın bulunduğu yerde de dava açabilirsiniz.

 

Miras hukukundan kaynaklanan davalar ölen kişinin son yaşadığı yerdeki mahkemede açılmalıdır. Eğer miras kalan bir mal, eşya hakkında dava açılacaksa miras bırakanın öldüğü zaman bu eşyanın bulunduğu yerde de dava açılabilir.

 

Taşınmaza ilişkin davalarda, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir! Birden fazla farklı yerde taşınmaz hakkında dava açılacaksa bu taşınmazlardan birinin bulunduğu yerde dava açılabilir. Taşınmaz kavramına her türlü ev, arsa, arazi ve tarla girmektedir.

 

Haksız fiilden doğan bir dava açmak istiyorsanız, bu eylemin gerçekleştiği yerde de dava açabilirsiniz. Haksız fiil kavramına her türlü trafik kazası, yaralama, öldürme, hırsızlık, yağma girmektedir.

 

AİLE MAHKEMESİNİN YETKİ ALANI NERESİDİR?

 

Boşanma davası, davalı eşin yaşadığı mahkemede açılabilir. Ayrıca eşlerin son 6 ay birlikte oturdukları yerleşim yerindeki mahkemede yetkilidir.

 

TÜKETİCİ MAHKEMELERİNİN YETKİSİ

 

Tüketici mahkemelerinde açılacak davalar sadece davalının yerleşim yerinde açılmaz. Ayrıca tüketicinin yaşadığı yerdeki mahkemede de açılabilir. 

 

İDARİ DAVALARDA YETKİ KURALLARI NELERDİR?

 

İdari davalarda kural olarak genel yetkili mahkeme idari işlemi gerçekleştiren kurumun bulunduğu yerdeki idari yargı mahkemesidir. Bu yetki kuralı idare mahkemeleri ve vergi mahkemeleri için uygulanmaktadır.

 

Eğer bir kamu görevlisi nakil ve atama işlemine ilişkin dava açmak istiyorsa yetkili mahkeme kamu görevlisinin son görev yaptığı yer veya yeni atandığı yer mahkemesidir. Yani İstanbul’dan Antalya’ya atanan bir memur bu atama işlemine ilişkin davasını İstanbul veya Antalya idare mahkemesinde açabilir.

 

DAVA DİLEKÇESİ

 

Dava dilekçesi, hukuk mahkemesinde dava açabilmek için, davacı tarafından yazılan ve mahkemeye sunulan dilekçeye denir.

 

Bu başlıkta “dava dilekçesi nasıl yazılır?” sorusunun cevabını vereceğiz. Fakat şunu hiçbir zaman unutmayın: Dilekçeler, hukuk davasının en önemli aşamasıdır. Burada yapacağınız en ufak bir yanlış davayı kaybetmenize yol açabilir. Bu sebeple bir avukat ile çalışmanızı tavsiye ediyorum.

 

Dava dilekçesi yazarken dikkat edilmesi gerekenler şunlardır:

 

  1. Dava dilekçesi nasıl yazılır ve dava dilekçesine neler eklenir?
  2. Dava hangi mahkemeye açılır? Mahkeme çeşitleri nelerdir?
  3. Davalının adresi bilinmiyorsa ne yapmak lazım?
  4. Dava konusu nedir?

 

DAVA DİLEKÇESİ NASIL YAZILIR VE DAVA DİLEKÇESİNE NELER EKLENİR?

 

Dava dilekçesi bilgisayar ile yazılabileceği gibi elle de yazılabilir. Fakat düzgün bir Türkçe ile yazılması ve elle yazılacaksa yazının düzgün olması önemlidir. Ayrıca dava açma hakkı herkese tanındığından dolayı hukuki terimler kullanma zorunluluğu yoktur. Dava dilekçesinde asgari olarak bulunması gerekenlerin yazılması yeterlidir.

 

Öncelikle dava dilekçesi örneği göstererek bu konuyu açıklamak istiyorum. Örnek dava dilekçesinde bütün unsurları görebilirsiniz.

Dava dilekçesinde bulunması gerekenler nelerdir?

  1. Dava dilekçesinin en başında davaya bakacak mahkemenin adı yazılır. Bu konuyla ilgili bütün bilgileri yazımızın önceki başlıklarında bulabilirsiniz.
  2. İkinci olarak sol taraftan aşağıya doğru sırasıyla şunlar yazılmalıdır;
    • Davacı veya davacılar. Birden fazla davacı varsa isimleri alt alta yazılmalıdır. Ayrıca davacının adresi ve TC kimlik numarası yazılmalıdır.
    • Davalı veya davalılar. Eğer biliniyorsa davalının adresi ve TC kimlik numarası yazılmalıdır. Bilinmiyorsa “Davalının adresi bilinmiyorsa ne yapmak lazım?” adlı başlığa bakınız.
    • Davanın konusu. Bu husus aşağıda ayrıntılı olarak incelenmiştir.
  3. Hukuki sebepler başlığı önemli ve en çok hata yapılan başlıklardan birisidir.Hukuki sebep “kanuni dayanak” demektir. Yani başvurunuzun dayandığı kanun veya ilgili mevzuatı işaret etmektedir.
  4. Deliller başlığı dilekçenin zorunlu unsurlarındandır.Dayandığınız delillerinizi bu başlık altında sıralamanız gerekmektedir. Deliller davadan davaya değişmekle birlikte, tanık, belge, fotoğraf, imza, video gibi ispata elverişli belgeler delil olarak kabul edilebilir. Bu hususta çok sık hata yapılmaktadır ve burada yapılan hatalar ciddi mağduriyetler oluşturmaktadır. Bunun önüne geçmek için bir avukata danışmanızı tavsiye ederim.
  5. Açıklamalar başlığı ile neden dava açmak istediğinizi anlatmalısınız. Burada davanın konusu ile ilgili bütün olayları tarihine göre anlatmanız gerekmektedir. Bu kısım dava dilekçesinin en önemli kısımlarından birisi olup hiçbir şeyi atlamayınız. Aksi halde bahsetmediğiniz olayları davanın ilerleyen aşamalarında ileri sürememe riski ile karşı karşıya kalabilirsiniz.
  6. İstem sonucu kısmı mahkemeden talep ettiğiniz şey veya şeylerdir. Sadece istediğiniz şeyi yazmanı gerekmektedir. Bunun haricinde “açıklamalar” başlığında bahsettiğiniz şeyleri tekrar yazmayınız. Örnek olarak “Davamın kabulü ve davalının tarafıma 20.000 tl ödemesini arz ve talep ediyorum” yazmanız yeterlidir. Burada istediğiniz talep dava konusu ve açıklamalarınız ile uyumlu olmalı ve mutlaka “arz ediyorum” ifadesini talep sonuna eklenmelidir. Unutmayın burada talepte bulunmadığınız şeyleri ileride isteyememe riski taşımaktasınız. Ayrıca ödemeniz gereken harç netice-i talebinize göre belirlenmektedir.

Tarih, davacı(lar) ismi, imza ve ekler. İstem sonucu kısmının sonuna dilekçeyi mahkemeye verdiğiniz tarihi yazınız. İsim yazmak ve imza atmak zorundasınız. İmzasız dilekçeler işleme konulmaz! Eğer dava dilekçesine eklemek istediğiniz belgeler var ise, dilekçenin en sol alt kısmına “ekler” yazarak sırasıyla eklediğiniz belgeleri yazınız ve ek belgelerinizi dava dilekçesinin altına koyarak birlikte tutunuz.

DAVALININ ADRESİ BİLİNMİYORSA NE YAPMAK LAZIM?

Eğer davalının adresini, TC kimlik numarasını biliyorsanız mutlaka dava dilekçesine yazınız.

Bazı durumlarda davalının bilgileri davacı tarafından bilinemeyebilir. Bu çok doğaldır. Bu durumda davalının sadece adını yazmanız yeterlidir. Bu durumda mahkeme davalının adresini araştırmakla yükümlüdür. Uygulamada bu gibi durumlarda mahkemeler emniyet müdürlükleri ile ilteişime geçerek davalının adresini araştırmaktadır. Bunun için davalının  adresini ve kimlilğini tespite için işe yarayabilecek bütün bilgileri dava dilekçesine eklemenizi tavsiye ederiz.

DAVA KONUSU NEDİR?

Dava konusu dava ile elde edilmek istenen sonuçtur. Örnek olarak, boşanma davası dilekçesi hazırlıyorsanız dava konusu “boşanma” olarak yazılmalı. Ya da kiracınızı evden çıkartmak istiyorsanız dava konusu “kiralanan taşınmazın tahliyesi” olarak belirtilmeli.

Eğer dava konusu malvarlığına ilişkinse, yani para ile ölçülebiliyorsa, dava konusunun değeri mutlaka belirtilmeli. Örnek olarak, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat dava konusu ise, talep ettiğiniz miktarı para cinsinden belirtmelisiniz.

DAVA DİLEKÇESİ NEREYE VERİLİR? TEVZİ BÜROSU HANGİ İŞLERİ YAPAR?

Hazırlamış olduğunuz dava dilekçesini ilgili mahkemenin tevzi bürosuna götürmeniz gerekmektedir. Dava dilekçesi ile birlikte dosyaya eklemek istediğiniz bütün delillerinizi de beraber götürünüz.

Bazı küçük adliyelerde ayrı bir tevzi bürosu bulunmamaktadır. Eğer dava açma istediğiniz adliyede tevzi bürosu yoksa dava dilekçenizi ve eklerinizi mahkeme kalemine götürmeniz gerekmektedir.

Tevzi bürosunda görevli memur dilekçenizde yer alan talebinize göre yargı harçları ve gider avansı miktarını belirleyecektir. Bu avansın içerisinde yargılamanın yürütülmesi için gerekli olan giderler dahildir. Örneğin varsa tanık için yapılacak giderler, bilirkişi raporu ücreti bu avanstan karşılanacaktır. Yargılama sonunda gider avansının artması halinde fazla kalan kısım talep ettiğiniz zaman size iade edilecektir. Harcın ve avansın yatırılmasından sonra tevzi bürosundaki memur size davanızın hangi mahkemede açıldığını gösterir bir kağıt verecektir.

Bu aşamadan sonra yapmanız gereken davanızın açıldığı mahkemeden ilerleyen aşamalar için gelecek olan tebligatı beklemektir. Başkaca yapmanız gereken bir işlem yoktur.

DAVA AÇMA ÜCRETİ NEDİR? YARGILAMA GİDERLERİ NELERDİR?

Açmak istediğiniz hukuk davasında temel olarak yatırmanız gereken iki farklı para vardır:

  1. Yargı harcı
  2. Gider avansı

Yargı harcı, dava açmanız sebebiyle devlete ödediğiniz paradır. Hastane, köprü ve otoyollar için ödediğiniz para gibi düşünebilirsiniz. Fakat, davanızı kazanmanız halinde bu masraf dava açtığınız kişi tarafından size geri ödenecektir. Eğer davanızı kaybederseniz ödediğiniz bu harç size iade edilmez.

Gider avansı ise açtığınız davanın görülmesi için gerekli olan masrafları karşılamak amacıyla yatırmanız gereken ücrettir. Örnek olarak taraflara gönderilecek tebligat için yapılan giderler, tanık dinlenecekse tanığa ödenecek ücret, bilirkişi raporu alınması gerekiyorsa bilirkişiye emeği karşılığı verilecek para sizin davadan önce yatırdığınız gider avansından karşılanır. Eğer dava görülürken gider avansı yetersiz kalırsa mahkeme sizden eksik kalan kısmı tamamlamanızı ister. Yargılama sonucunda mahkeme yatırdığınız gider avansının hepsini kullanmazsa arta kalan para size iade edilir. Eğer mahkeme sizi davada haklı bulursa davadan önce yatırdığınız bütün gider avansını davalı kesim size ödeyecektir.

Ödemeniz gereken yargı harcı ve gider avansı açtığınız davaya ve dava miktarının büyüklüğüne göre değişmektedir. Bunun için kesin bir cevap vermek mümkün değildir. Her davaya göre ayrı bir cevap verilebilir. Fakat bir fikir vermesi açısından şu rakamlar söylenebilir:

  •             Örnek 1: Asliye hukuk mahkemesinde 10.000 TL bedel ile 1 kişiye karşı dava açarsanız yaklaşık 215 TL yargı harcı ödemeniz gerekir. Ayrıca gider avansı olarak yaklaşık 200 TL yatırmanız gereklidir.
  •             Örnek 2: Asliye Hukuk mahkemesinde 100.000 TL bedel ile 1 kişiye karşı 2 tanık dinlenilmesi ve 1 bilirkişi raporu gerektiren dava açarsanız yaklaşık 1750 TL yargı harcı ve 600 TL gider avansı yatırmanız gerekmektedir.
  •             Örnek 3: Aile mahkemesinde 3 tanık dinletmek istediğiniz bir boşanma davası açmak istiyorsanız yaklaşık 90 TL yargı harcı ve 150 TL gider avansı ödemeniz gerekir.

Burada yazan rakamlar kesin sayılar olmayıp hesaplama yapabilmek ve daha doğru sonuçlar almak için   Kazancı hukuk yargılama gideri hesaplama programına gidebilirsiniz.